Lang thang trên net tìm được cái này hay lắm. Các bác xem rùi bổ sung và cùng thảo luận(thêm ảnh minh họa thì tuyệt vời).
--- Tổng quang: giới thiệu tổng quang.
--- Hình thể: Giải thích các thuật ngữ về hình thể.
--- Phụ kiện: Cách gọi và chức năng các phụ kiện.
--- Âm giọng: Phân tích về âm giọng.
--- Nước chơi: Giải thích các thuật ngữ về bài bản, cách chơi của một chú Cu gáy.
--- Khác: Những thuật ngữ trong quá trình nuôi, những thuật ngữ trong thú mồi
---vv... vv... và vv...
I/ TỔNG QUANG.Tên gọi: Cu gáy, Cu cườm, Cu đất.
Tên Latin: Streptopelia Chinensis Tigrina.
Họ: Bồ câu Columbidae.
Bộ: Bồ câu Columbifornes.
[img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/cugay-1-1.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=cugay-1-1.jpg)
[/color][/font]Chim trưởng thành:
Đầu, gáy và mặt bụng nâu nhạt hơi tím hồng, đỉnh và hai bên đầu phớt xám, cằm và họng có khi trắng nhạt, đùi, bụng và dưới đuôi màu hơi nhạt hơn. Lông hai bên phần dưới cổ và lưng trên đen có điểm tròn trắng ở mút tạo thành một nửa vòng hở về phía trước cổ. Mặt lưng nâu, các lông có viền hung nhạt rất hẹp.
Lông bao cánh nhỏ và nhỡ phía trong nâu nhạt với thân lông đen nhạt, các lông phía ngoài xám tro. Lông cánh nâu đen có viền xám rất hẹp ởmút và mép ngoài. Lông đuôi giữa nâu thẫm, các lông hai bên chuyển dần thành đen với phần mút lông trắng.
Mắt nâu đỏ hay nâu với vòng đỏ ở trong. Mép mí mắt đỏ. Mỏ đen. Chân đỏ.
Kích thước:
Đực: cánh: 140 - 166, đuôi: 140 - 170; giò: 25 - 30; mỏ: 12 - 20mm. Cái: cánh: 140 - 160; đuôi: 135 - 170; giò: 21 - 31; mỏ 14 - 21mm..
Phân bố:
Cu gáy phân bố ở Nam Trung Quốc, Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Miến Điện, Mã Lai và Xumatra.
Việt Nam: loài này có ở khắp các vùng, không cách xa những chỗ có trồng trọt.
Nguồn: www.vncreatures.net (http://www.vncreatures.net/introduction.php)
II/ HÌNH THỂ.
1, Đầu (kiểu đầu - mắt - mỏ - chỉ dàm...)
---Kiểu đầu.
Đầu bi (đầu tròn): Đầu có hình dáng tròn.
Đầu xà: Đỉnh đầu hơi bằng, trông vuông và góc cạnh.
---Mắt.
Mắt sâu (mắt đóng): [img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/chimomo.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=chimomo.jpg)
Mắt lồi (mắt lộ): [img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/crossroadml.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=crossroadml.jpg)[/size][/font]
---MỎ.
Mỏ đinh: Mỏ thẳng, nhỏ và dài. [img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/modinh2.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=modinh2.jpg)
-
Mỏ quặp (mỏ quắp): Phần trấu của mỏ trên dài hơn bình thường và quắp xuống. - [img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/locctsua.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=locctsua.jpg) Loc-ct
---Chỉ dàm.
Chỉ dàm (chỉ mỏ, chỉ mắt): Chỉ dàm là một dãy lông có màu đậm (đen) kéo dài từ mép mỏ (có thể từ trên mép mỏ) đến khóe mắt.
[img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/chimo1.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=chimo1.jpg)
Có thể rất mờ.
[img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/chimomo.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=chimomo.jpg)
Hoặc rất đậm. [img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/chimodam.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=chimodam.jpg)
2, Cườm - cổ.
II/ HÌNH THỂ.
1, Đầu.
2, Cổ - Cườm.
a, Cổ.
Cổ lãi (cổ thắt...): Cổ nhỏ, dẹp, tóp lại ở phần giửa, trông giống như cổ rắn...
Cổ rô: Cổ lớn, no tròn, phần chân phình to (trông giống như cổ cá rô!???).
Đuôi rùa: Phần lông trên đỉnh đầu tạo thành một chóp nhọn (hình chóp ngược), kéo dài và lấn sâu xuống khổ cườm (hình dáng trông có lẽ trông giống như đuôi của rùa nên có tên gọi như vậy!???).
[img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/crossroaddrua-1.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=crossroaddrua-1.jpg)
b, Cườm.
Cườm là điểm nhấn về vẻ đẹp của cu gáy. Là một tiêu chí quang trọng được quang tâm đặc biệt khi khi người chơi đánh giá một chú gáy qua hình thể. Cườm được tạo ra từ một mãng lông đặc biệt. Lông cườm có màu đen phần gốc cho đến giáp ngọn. Phần ngọn được chẻ làm đôi với hai đỉnh màu trắng.
<blockquote></blockquote> Lông cườm: [img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/longcuom.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=longcuom.jpg)
Khổ cườm (bảng cườm): Là toàn bộ phần diện tích được bao phủ bởi lông cườm.
[img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/khocuom.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=khocuom.jpg)
Kiểu cườm.
-Cườm cao: Khổ cườm kéo cao lên phía gáy (ót).
[img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/saleha-1.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=saleha-1.jpg) Saleha
-Cườm sa: Phần đáy khổ cườm rộng, hai góc đáy tràng vai, sa xuống ức...
[img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/cuomcaokiwi.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=cuomcaokiwi.jpg) kiwi-iwik
-Cườm đơn (cườm chiếc, một dây...): Các hạt cườm xếp thành từng hàng một rõ ràng.
-Cườm đôi (hai dây...): Các hàng cườm xếp ngay ngắn theo hàng đôi.
[img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/cuomdoi02.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=cuomdoi02.jpg)
Cườm loạn: Trật tự các hạt cườm lộn x65n, không theo hàng lối nhất định...
Liên hoàng: Khổ cườm kéo rộng, giáp với nhau...
Kích cỡ.
-Cườm sạn (cườm nổ, cườm lớn...): Hạt cườm lớn...
[img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/cuomsan.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=cuomsan.jpg) ABV
-Cườm tấm (cườm vừng, cườm nhuyễn...): Hạt cườm nhỏ mịn...
[img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/ngmanhdungb.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=ngmanhdungb.jpg) ngmanhdungyb
-Cườm nát: Các hạt cườm vỡ nát...
Hình dáng.
-Cườm vuông: Hạt cườm vuông vức.
-Cườm tròn: Hạt cườm có hình tròn hay ovan.
Màu sắc.
-Cườm lửa (cườm vàng): Hạt cườm có màu vàng sẫm, sắc lửa..
[img]http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/cuomlua.jpg[/img] (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=cuomlua.jpg)
nguồn:cafenong, aquabird
Lông quy: là lớp lông xếp từng lớp từ nhỏ cho đến lớn, bao phủ bên ngoài cánh.
(http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/longquy05.jpg) (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=longquy05.jpg) Sưu tầm.
Chấm bí (Điểm quy...): Là những chấm nhỏ nằm giữa và có màu sậm hơn thân lông quy, hình mủi mác. Mổi chú cu gáy có chấm bí đậm - nhạt khác nhau.
(http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/longquy.jpg) (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=longquy.jpg) Sưu tầm.
Một điểm độc đáo của bộ lông quy là: chim gáy phương Bắc (kể cả nam TQ) thường có bộ lông quy không chấm bí hay chấm bí rất nhạt. Trong khi chim phía Nam (kể cả Malaysia...) thì có bộ lông quy với các chấm bí khá rõ.
(http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/kochambi.jpg) (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=kochambi.jpg) Sưu tầm.
Quy tròn (Quy mày ốc, quy bầu...): Lông quy mập mạp, no tròn phần ngọn. Quy tròn thường đi với điểm bí: tức chấm bí lớn có màu sắc đậm (trông giống hạt bí !? ??? ??).
(http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/IMG_2191.jpg) (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=IMG_2191.jpg) Kiwi-iwik
Quy liễu (quy me...): Lông quy có hình dáng thon dài, phần ngọn ko no tròn như quy bầu. Quy liễu thường đi với chấm kim: tức là chấm bí nhỏ, có màu nhạt.
(http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/IMG_4414.jpg) (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=IMG_4414.jpg)
Quy chẻ: Phần ngọn lông quy chẻ làm đôi. Thông thường một chú cu gáy ko có quy chẻ, hay rất ít. Nhưng đôi khi có những chú quy chẻ rất nhiều. Đây là một bộ quy chẻ của bác Kiwi-iwik:
(http://i464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/IMG_2191-1.jpg) (http://s464.photobucket.com/albums/rr2/cuccru/?action=view¤t=IMG_2191-1.jpg)
Kiwi-iwik
TỪ ĐIỂN CU GÁY - ÂM GIỌNG <blockquote> </blockquote> III/ Chất giọng
Đây là một khó khăn cho những ai mới chơi cu gáy. Và cũng là vấn đề tranh luận mãi mãi của những người giàu kinh nghiệm cho đến khi có một... thiết bị hiện đại can thiệp. Quả thật chất giọng có thể là trừu tượng nhất trong thú chơi này.
ABV đã có rất nhiều bài viết về vấn đề này, ta có thể tham khảo thêm về chất giọng tại topic Cu gáy thổ đồng (http://www.aquabird.com.vn/forum/newreply.php?do=postreply&t=62654)...
Sondongtho (http://www.youtube.com/watch?v=w19B8Z2qgTg&rel=0#)
Cafenong xin đơn giản hóa chất giọng với 3 giọng chính sau (theo phía nam):
--- Giọng Son: Âm cao, tiếng nghe gắt...
--- Giọng Thổ: Âm thấp, tiếng nghe êm, ấm...
--- Giọng Đồng: Âm trung, giữa hai chất giọng trên
Từ 3 giọng chính trên ta có các giọng pha. Giữa Son với Đồng thì có Son pha Đồng, hay Đồng pha Son. Tương tự có Đồng pha Thổ hay Thổ pha Đồng.
Tới đây lại cãi nhau đây: Một chú Đồng pha cất tiến thì anh này cho là "6 đồng - 4 thổ", anh kia lại nói: "6 thổ - 4 đồng".... Hehe... thua! Hỏng biết ai đúng lun!?
Thôi thì cứ xài tạm minh họa này:
3-4 năm cầm con mồi 8 thổ - 2 đồng... đến một ngày tự hỏi: "sao bửa nay nghe đồng nhiều dzậy kà?" --->Chuyện thường mà!!!!!
cafenong, aquabird